Σε μια καλά σχεδιασμένη κουζίνα, η προετοιμασία ενός γεύματος δεν εξαρτάται μόνο από το αν υπάρχει αρκετός χώρος στον πάγκο. Πρέπει να σχεδιάζονται σωστά και οι κινήσεις κατά το πλύσιμο, την προετοιμασία, το μαγείρεμα και το σερβίρισμα των υλικών που βγάζετε από το ψυγείο.
Μικρές λεπτομέρειες που δεν γίνονται αντιληπτές στην καθημερινή χρήση μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τον χρόνο που περνάτε στην κουζίνα. Οι κατσαρόλες που φυλάσσονται σε ντουλάπι μακριά από την εστία, ένα πλυντήριο πιάτων μακριά από το ντουλάπι των πιάτων ή οι ανεπαρκείς πρίζες στον χώρο προετοιμασίας μπορούν να δυσκολέψουν τις απλές εργασίες περισσότερο απ' όσο χρειάζεται.
Η σωστή ροή εργασίας στην κουζίνα στοχεύει στο να γίνεται κάθε εργασία σε κατάλληλο χώρο και να βρίσκονται τα απαραίτητα αντικείμενα σε σημεία εύκολης πρόσβασης.
Σε ποιες ζώνες εργασίας λοιπόν πρέπει να χωρίζεται η κουζίνα; Πώς πρέπει να τοποθετούνται ο νεροχύτης, η εστία, το ψυγείο και τα ντουλάπια αποθήκευσης; Πώς επιτυγχάνεται αυτή η οργάνωση σε διαφορετικούς τύπους κουζίνας;
Σε αυτόν τον οδηγό εξετάζουμε πώς σχεδιάζονται οι ζώνες εργασίας στην κουζίνα και ποιες λύσεις διάταξης διευκολύνουν την καθημερινή χρήση.
Γιατί είναι σημαντικές οι ζώνες εργασίας στην κουζίνα;
Οι εργασίες στην κουζίνα ακολουθούν συνήθως μια συγκεκριμένη σειρά.
Τα υλικά βγαίνουν από το ψυγείο ή το κελάρι, πλένονται, κόβονται, μαγειρεύονται και ετοιμάζονται για σερβίρισμα. Στη συνέχεια τα σκεύη που χρησιμοποιήθηκαν καθαρίζονται και τοποθετούνται ξανά στα ντουλάπια.
Όταν οι χώροι όπου γίνονται αυτές οι εργασίες απέχουν πολύ μεταξύ τους, οι περιττές κινήσεις αυξάνονται.
Σε μια κουζίνα που σχεδιάζεται με βάση τις ζώνες εργασίας, τα ντουλάπια, τα συρτάρια, οι συσκευές και ο χώρος πάγκου που απαιτούνται για κάθε εργασία οργανώνονται σε σχέση μεταξύ τους.
Για παράδειγμα:
- Οι επιφάνειες κοπής και τα μαχαίρια φυλάσσονται κοντά στον πάγκο προετοιμασίας.
- Οι κατσαρόλες και τα τηγάνια φυλάσσονται στα ντουλάπια γύρω από την εστία.
- Τα πιάτα και τα ποτήρια τοποθετούνται κοντά στο πλυντήριο πιάτων.
- Οι κάδοι απορριμμάτων και ανακύκλωσης βρίσκονται σε σημείο εύκολα προσβάσιμο από τον νεροχύτη ή τον χώρο προετοιμασίας.
- Ο καφές και τα είδη πρωινού συγκεντρώνονται, αν είναι δυνατόν, στον δικό τους χώρο χρήσης.
Αυτή η οργάνωση σας βοηθά να εργάζεστε πιο άνετα στην κουζίνα με λιγότερες κινήσεις.
Τρίγωνο εργασίας και ζώνες εργασίας: ποια είναι η διαφορά;
Η αρχή του τριγώνου εργασίας, που χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια στον σχεδιασμό κουζίνας, βασίζεται σε τρία βασικά σημεία: το ψυγείο, τον νεροχύτη και την εστία.
Στόχος είναι να διατηρούνται ισορροπημένες οι αποστάσεις ανάμεσα σε αυτά τα σημεία, ώστε να διευκολύνεται η κίνηση στην κουζίνα.
Σήμερα, ωστόσο, οι κουζίνες δεν αποτελούνται μόνο από αυτές τις τρεις συσκευές.
Οι εντοιχιζόμενοι φούρνοι, οι φούρνοι μικροκυμάτων, τα πλυντήρια πιάτων, οι καφετιέρες, τα νησιά κουζίνας και τα πιο προηγμένα συστήματα αποθήκευσης απαιτούν πιο λεπτομερές σχέδιο διάταξης.
Η προσέγγιση των ζωνών εργασίας εξετάζει, εκτός από τη θέση των συσκευών, και τους πάγκους, τα συρτάρια και τα ντουλάπια ανάμεσά τους.
Έτσι η κουζίνα παύει να είναι απλώς μια κάτοψη και μετατρέπεται σε έναν χώρο εργασίας οργανωμένο με βάση τις καθημερινές συνήθειες χρήσης.
Οι 5 βασικές ζώνες μιας κουζίνας
Οι λειτουργίες μέσα στην κουζίνα μπορούν γενικά να ομαδοποιηθούν σε πέντε ζώνες εργασίας.
1. Ζώνη αποθήκευσης τροφίμων
Είναι ο χώρος όπου βρίσκονται το ψυγείο, ο καταψύκτης, το κελάρι και τα ντουλάπια ξηρών τροφίμων. Εδώ τοποθετούνται τα ψώνια και ξεκινά η προετοιμασία του φαγητού.
2. Ζώνη αποθήκευσης σκευών
Είναι το τμήμα όπου φυλάσσονται πιάτα, ποτήρια, μαχαιροπίρουνα, σκεύη σερβιρίσματος και δοχεία αποθήκευσης. Χρησιμοποιείται κατά το στρώσιμο του τραπεζιού και την τακτοποίηση των πιάτων.
3. Ζώνη καθαρισμού
Είναι ο χώρος όπου βρίσκονται ο νεροχύτης, το πλυντήριο πιάτων και οι κάδοι απορριμμάτων και ανακύκλωσης. Εδώ γίνονται εργασίες όπως το πλύσιμο των λαχανικών, ο καθαρισμός των πιάτων και η συλλογή των απορριμμάτων.
4. Ζώνη προετοιμασίας
Είναι ο πάγκος εργασίας που χρησιμοποιείται για το κόψιμο λαχανικών, το ανακάτεμα υλικών, την προετοιμασία ζύμης και τις εργασίες πριν από το μαγείρεμα. Πρέπει να βρίσκεται κοντά σε μαχαίρια, επιφάνειες κοπής και μικρά κουζινικά σκεύη.
5. Ζώνη μαγειρέματος
Είναι ο χώρος όπου βρίσκονται η εστία, ο φούρνος και ο απορροφητήρας. Η τοποθέτηση κατσαρολών, τηγανιών, σκευών μαγειρέματος και μπαχαρικών κοντά σε αυτή τη ζώνη διευκολύνει τη χρήση.
Ανάλογα με το μέγεθος της κουζίνας, αυτές οι ζώνες μπορούν να βρίσκονται σε ξεχωριστά τμήματα ή ορισμένες λειτουργίες να μοιράζονται κοινούς πάγκους και ντουλάπια.
Σημασία έχει η οργάνωση της εργασίας να μην προκαλεί περιττές κινήσεις στην καθημερινή χρήση.
Ζώνη αποθήκευσης τροφίμων
Η ζώνη αποθήκευσης τροφίμων είναι το σημείο όπου ξεκινά η διαδικασία προετοιμασίας στην κουζίνα.
Το ψυγείο, ο καταψύκτης, τα ντουλάπια ξηρών τροφίμων και τα συστήματα κελαριού είναι τα βασικά στοιχεία αυτού του τμήματος.
Κατά τον σχεδιασμό αυτού του χώρου, στόχος είναι να τοποθετούνται εύκολα τα προϊόντα μετά τα ψώνια και να είναι άνετη η πρόσβαση στα υλικά κατά την προετοιμασία του φαγητού.
Πού να τοποθετηθεί το ψυγείο;
Σε ορισμένες διατάξεις, η τοποθέτηση του ψυγείου κοντά στην είσοδο της κουζίνας μπορεί να διευκολύνει τη χρήση.
Έτσι, τα προϊόντα μπορούν να αποθηκευτούν στα ντουλάπια χωρίς να χρειαστεί να μεταφερθούν οι σακούλες των αγορών μέσα στην κουζίνα.
Επιπλέον, όσοι θέλουν να πάρουν ένα ρόφημα ή ένα σνακ ίσως να μη χρειάζεται να περάσουν μέσα από τον χώρο εργασίας του ατόμου που μαγειρεύει.
Τι πρέπει να προσέξετε γύρω από το ψυγείο:
- Αφήστε αρκετό χώρο, ώστε οι πόρτες να ανοίγουν πλήρως.
- Αποφύγετε θέσεις τοίχου ή ντουλαπιών που εμποδίζουν την έξοδο των εσωτερικών συρταριών.
- Λάβετε υπόψη τις απαιτήσεις αερισμού της συσκευής.
- Είναι χρήσιμο να υπάρχει κοντά κατάλληλος χώρος πάγκου για την προσωρινή απόθεση τροφίμων.
Μια επιφάνεια απόθεσης περίπου 40 cm ή και μεγαλύτερη κοντά στο ψυγείο μπορεί να διευκολύνει την τοποθέτηση των προϊόντων.
Ωστόσο, η ακριβής διάσταση πρέπει να αξιολογείται με βάση τη διάταξη της κουζίνας και τον διαθέσιμο χώρο εργασίας.
Αποθήκη και ντουλάπια τροφίμων
Η αποθήκευση των ξηρών τροφίμων σε σημείο κοντά στο ψυγείο μπορεί να διευκολύνει την εύρεση των υλικών μαζί κατά την προετοιμασία του φαγητού.
Για τον σκοπό αυτό μπορούν να αξιοποιηθούν ψηλές ντουλάπες, συρόμενα συστήματα αποθήκης τροφίμων και ρυθμιζόμενα ράφια.
Η τακτοποίηση υποστηρίζεται όταν τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται συχνά φυλάσσονται σε ύψη εύκολης πρόσβασης και τα εποχικά ή εφεδρικά τρόφιμα σε ψηλότερα σημεία.
Ζώνη αποθήκευσης σκευών
Ο χώρος αποθήκευσης σκευών περιλαμβάνει πιάτα, ποτήρια, μαχαιροπίρουνα, σερβίτσια και τα σκεύη τραπεζιού που χρησιμοποιούνται καθημερινά.
Κατά τον καθορισμό της θέσης αυτής της ζώνης, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο το πού στρώνεται το τραπέζι, αλλά και το πού τακτοποιούνται τα πιάτα μετά τον καθαρισμό τους.
Σχέση πλυντηρίου πιάτων και ντουλαπιών
Είναι σημαντικό τα καθαρά πιάτα και ποτήρια που βγαίνουν από το πλυντήριο να μπορούν να τοποθετούνται στη θέση τους με τη μικρότερη δυνατή μετακίνηση.
Για παράδειγμα, ένα πλατύ συρτάρι πιάτων ακριβώς δίπλα στο πλυντήριο και ένα ντουλάπι ποτηριών από πάνω μπορούν να διευκολύνουν την καθημερινή τακτοποίηση.
Τα βαθιά συρτάρια στα κάτω ντουλάπια για τα πιάτα μπορούν να αποτελέσουν πλεονέκτημα, ιδίως για χρήστες που δυσκολεύονται να φτάσουν σε ψηλά ράφια.
Είναι επίσης χρήσιμο να σχεδιάζονται τα συρτάρια μαχαιροπίρουνων κοντά στη ζώνη σερβιρίσματος και στο πλυντήριο πιάτων.
Η διάταξη αποθήκευσης σε αυτή τη ζώνη πρέπει να διαμορφώνεται σύμφωνα με τις συνήθειες του νοικοκυριού στο στρώσιμο του τραπεζιού.
Ζώνη καθαρισμού
Η ζώνη καθαρισμού είναι ένα από τα σημεία της κουζίνας που χρησιμοποιούνται πιο συχνά.
Το πλύσιμο των λαχανικών και των φρούτων, το γέμισμα με νερό, ο καθαρισμός των πιάτων και η συγκέντρωση των απορριμμάτων που προκύπτουν κατά την προετοιμασία γίνονται συνήθως σε αυτόν τον χώρο.
Γι' αυτό είναι σημαντικό ο νεροχύτης, το πλυντήριο πιάτων και τα συστήματα απορριμμάτων να σχεδιάζονται σε σχέση μεταξύ τους.
Διάταξη νεροχύτη και πλυντηρίου πιάτων
Η τοποθέτηση του πλυντηρίου πιάτων κοντά στον νεροχύτη διευκολύνει τη μεταφορά των βρόμικων πιάτων.
Μπορεί επίσης να βοηθήσει στον σχεδιασμό των συνδέσεων νερού και αποχέτευσης.
Ωστόσο, με την πόρτα του πλυντηρίου ανοιχτή, δεν πρέπει να εμποδίζεται η πρόσβαση στα ντουλάπια ούτε η κίνηση μέσα στην κουζίνα.
Ιδίως στις στενές κουζίνες, αυτή η λεπτομέρεια μπορεί να επηρεάσει άμεσα την απόφαση για τη διάταξη.
Αφήστε πάγκο εκατέρωθεν του νεροχύτη
Ο επαρκής πάγκος γύρω από τον νεροχύτη διευκολύνει τόσο τον καθαρισμό όσο και την προετοιμασία του φαγητού.
Στη μία πλευρά μπορεί να διατεθεί χώρος για τα υλικά που πρόκειται να πλυθούν και στην άλλη για τα καθαρισμένα προϊόντα ή τα πιάτα.
Ως γενικός οδηγός σχεδιασμού, μπορεί να εξεταστεί επιφάνεια εργασίας περίπου 45–60 cm στη μία πλευρά του νεροχύτη και περίπου 40 cm ή περισσότερο στην άλλη.
Οι τιμές αυτές δεν αποτελούν αυστηρές απαιτήσεις, αλλά σημεία αναφοράς σχεδιασμού που μπορούν να προσαρμοστούν στα χαρακτηριστικά του χώρου.
Συστήματα απορριμμάτων και ανακύκλωσης
Η τοποθέτηση των κάδων κοντά στον νεροχύτη ή στη ζώνη προετοιμασίας επιτρέπει τη βολική συγκέντρωση των απορριμμάτων που προκύπτουν κατά το μαγείρεμα.
Μέσα στο ντουλάπι μπορούν να αξιοποιηθούν συρόμενα συστήματα απορριμμάτων, χωρίσματα με καπάκι και κάδοι διαλογής.
Ο χώρος γύρω από το σιφόνι και την υδραυλική εγκατάσταση στα ντουλάπια κάτω από τον νεροχύτη μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί με κατάλληλα συρτάρια και συστήματα αποθήκευσης.
Για τα προϊόντα καθαρισμού στα οποία δεν πρέπει να έχουν πρόσβαση τα παιδιά, προβλέψτε ασφαλή και κατάλληλα κλειδωμένα χωρίσματα.
Ζώνη προετοιμασίας
Ο χώρος προετοιμασίας είναι μία από τις σημαντικότερες επιφάνειες εργασίας της κουζίνας.
Το κόψιμο των λαχανικών, η ανάμειξη των υλικών, η παρασκευή ζύμης, το μαρινάρισμα και οι εργασίες πριν από το μαγείρεμα γίνονται σε αυτή τη ζώνη.
Γι' αυτό η θέση και το πλάτος του πάγκου προετοιμασίας επηρεάζουν άμεσα την άνεση χρήσης της κουζίνας.
Πού να βρίσκεται ο πάγκος προετοιμασίας;
Σε πολλές κουζίνες, το τμήμα ανάμεσα στον νεροχύτη και την εστία είναι κατάλληλη θέση για τον χώρο προετοιμασίας.
Μετά το πλύσιμο, τα υλικά μπορούν να προετοιμάζονται αμέσως δίπλα και να περνούν εύκολα στη ζώνη μαγειρέματος.
Είναι σημαντικό ο χώρος αυτός να είναι όσο το δυνατόν πιο συνεχής.
Μια ψηλή ντουλάπα, μια εντοιχισμένη συσκευή ή μια αρχιτεκτονική προεξοχή στη μέση του πάγκου, που δυσκολεύει την πρόσβαση, μπορεί να διαταράξει τη ροή της εργασίας.
Πόσο πλατύς πρέπει να είναι ο χώρος προετοιμασίας;
Για την καθημερινή προετοιμασία, ένας αδιάκοπος πάγκος πλάτους περίπου 80–90 cm μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο σημείο εκκίνησης για πολλές χρήσεις.
Σε κουζίνες όπου εργάζονται μαζί περισσότερα άτομα ή όπου γίνεται έντονο μαγείρεμα, χώροι 120 cm και άνω μπορούν να προσφέρουν πιο άνετη χρήση.
Ωστόσο, η πραγματική ανάγκη διαφέρει ανάλογα με τον αριθμό των χρηστών, τα φαγητά που ετοιμάζονται και τις συνολικές διαστάσεις της κουζίνας.
Πώς να οργανωθούν τα ντουλάπια στη ζώνη προετοιμασίας;
Στη ζώνη προετοιμασίας είναι σημαντικό τα σκεύη που χρησιμοποιούνται συχνά να φυλάσσονται κοντά.
Σε αυτή τη ζώνη μπορούν να εξεταστούν οι ακόλουθες διατάξεις:
- Συρτάρια με χωρίσματα για μαχαίρια και μικρά εργαλεία προετοιμασίας
- Κάθετες θήκες αποθήκευσης για επιφάνειες κοπής
- Πλατιά συρτάρια για μπολ ανάμειξης και σουρωτήρια
- Κατάλληλοι χώροι αποθήκευσης για συσκευές όπως μίξερ και πολυκόπτες
- Επαρκείς και ασφαλώς τοποθετημένες πρίζες για τις μικροσυσκευές
Στόχος είναι να περιοριστεί η ανάγκη αναζήτησης των υλικών που χρειάζονται σε άλλα ντουλάπια κατά την προετοιμασία του φαγητού.
Χώρος προετοιμασίας στο νησί της κουζίνας
Στις κουζίνες με νησί, οι εργασίες προετοιμασίας μπορούν να μεταφερθούν από τον κύριο πάγκο στο νησί.
Μια μεγάλη επιφάνεια εργασίας πάνω στο νησί μπορεί να αποτελέσει πλεονέκτημα, ιδίως σε σπίτια όπου ετοιμάζουν φαγητό περισσότερα άτομα.
Επιπλέον, το νησί μπορεί να αξιοποιηθεί και ως χώρος καθισμάτων και σερβιρίσματος.
Ωστόσο, όταν η ζώνη προετοιμασίας μεταφέρεται στο νησί, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι αποστάσεις μετακίνησης μεταξύ αυτού και του νεροχύτη, της εστίας και του ψυγείου.
Σε ορισμένα έργα, η τοποθέτηση βοηθητικού νεροχύτη στο νησί επιτρέπει να συγκεντρωθούν το πλύσιμο των λαχανικών και η προετοιμασία στην ίδια ζώνη.
Για να γίνει αυτό, πρέπει να ελεγχθεί εκ των προτέρων η καταλληλότητα της υδραυλικής εγκατάστασης νερού και αποχέτευσης.
Είναι επίσης σημαντικό να υπάρχει αρκετός χώρος κυκλοφορίας γύρω από το νησί και να ανοίγουν άνετα τα συρτάρια.
Ζώνη μαγειρέματος
Στο κέντρο της ζώνης μαγειρέματος βρίσκεται η εστία. Ο φούρνος, ο απορροφητήρας και τα σκεύη που χρησιμοποιούνται κατά το μαγείρεμα αποτελούν επίσης μέρος της.
Κατά τον σχεδιασμό αυτού του χώρου, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τόσο η άνεση εργασίας όσο και οι συνθήκες θερμότητας και ασφάλειας.
Ελεύθερος πάγκος γύρω από την εστία
Κοντά στην εστία πρέπει να υπάρχουν κατάλληλες επιφάνειες πάγκου, όπου μπορούν να αποτεθούν με ασφάλεια τα ζεστά σκεύη.
Η τοποθέτηση της εστίας απευθείας δίπλα σε τοίχο ή ψηλή ντουλάπα μπορεί να μην είναι κατάλληλη ως προς τη χρήση και τις επιδράσεις της θερμότητας.
Κατά τον καθορισμό των ανοιγμάτων του πάγκου, πρέπει να λαμβάνονται ως βάση οι οδηγίες τοποθέτησης του κατασκευαστή της εστίας και οι απαραίτητες αποστάσεις ασφαλείας από τις πλαϊνές επιφάνειες.
Θέση των κατσαρολών και των τηγανιών
Η φύλαξη των κατσαρολών και των τηγανιών που χρησιμοποιούνται συχνά στα ντουλάπια ακριβώς κάτω από την εστία ή κοντά σε αυτήν είναι μια πρακτική λύση.
Τα πλατιά και βαθιά συρτάρια επιτρέπουν την εύκολη πρόσβαση στα βαριά σκεύη κουζίνας.
Κοντά στην εστία μπορούν επίσης να διαμορφωθούν κατάλληλα συρτάρια ή οργανωτικά χωρίσματα για τα κουτάλια μαγειρικής, τις σπάτουλες και τις κουτάλες.
Αποθήκευση μπαχαρικών και λαδιών
Η τοποθέτηση των μπαχαρικών και των λαδιών μαγειρικής κοντά στη ζώνη μαγειρέματος διευκολύνει την καθημερινή χρήση.
Ωστόσο, τα προϊόντα αυτά δεν πρέπει να εκτίθενται στην άμεση θερμότητα της εστίας ούτε σε έντονους ατμούς.
Γι' αυτό πρέπει να προτιμώνται συρτάρια ή ντουλάπια κοντά στη ζώνη μαγειρέματος, που όμως προστατεύονται από τη θερμότητα.
Διάταξη φούρνου και απορροφητήρα
Ο εντοιχισμένος φούρνος δεν είναι απαραίτητο να βρίσκεται πάντα κάτω από την εστία.
Σε κατάλληλα έργα, ο φούρνος μπορεί να τοποθετηθεί σε ψηλή ντουλάπα, σε ύψος που προσεγγίζεται άνετα.
Ιδίως κατά την έξαγωγή των ζεστών ταψιών, είναι σημαντικό να υπάρχει κοντά μια επιφάνεια απόθεσης.
Η θέση και το ύψος του απορροφητήρα πρέπει να καθορίζονται σύμφωνα με τις τεχνικές απαιτήσεις της επιλεγμένης συσκευής, το μοντέλο της εστίας και τις συνθήκες αερισμού.
Γωνιά καφέ και πρωινού
Στις σύγχρονες κουζίνες, εκτός από τις πέντε βασικές ζώνες εργασίας, μπορούν να σχεδιαστούν και χώροι καφέ και πρωινού.
Η συγκέντρωση της καφετιέρας, του εξοπλισμού για το τσάι, της τοστιέρας, των φλιτζανιών και των ειδών πρωινού στην ίδια ζώνη διευκολύνει την καθημερινή χρήση.
Όταν αυτή η γωνιά τοποθετείται μακριά από τον κύριο χώρο προετοιμασίας φαγητού, μπορεί να βοηθήσει ώστε όσοι χρησιμοποιούν την κουζίνα ταυτόχρονα να εμποδίζουν λιγότερο ο ένας τον άλλον.
Πώς να σχεδιαστεί η γωνιά του καφέ;
Ανάλογα με τον αριθμό των συσκευών που θα χρησιμοποιηθούν, μπορεί να εξεταστεί τμήμα πάγκου περίπου 60–90 cm ή και μεγαλύτερο.
Σε αυτόν τον χώρο μπορούν να σχεδιαστούν τα εξής:
- Κατάλληλες ηλεκτρικές συνδέσεις για καφετιέρες και συσκευές τσαγιού
- Ράφια ή ντουλάπια για φλιτζάνια και ποτήρια
- Συρτάρια για καφέ, τσάι και είδη πρωινού
- Προαιρετικός διακοσμητικός φωτισμός
- Κενά αερισμού ανάλογα με τις τεχνικές απαιτήσεις των συσκευών
Μια ειδική εσοχή καφέ μέσα σε ψηλή ντουλάπα μπορεί να κρύβεται πίσω από πόρτες όταν δεν χρησιμοποιείται, ώστε η κουζίνα να έχει πιο καθαρή όψη.
Ωστόσο, η χρήση συσκευών που παράγουν θερμότητα και ατμό μέσα σε κλειστό ντουλάπι πρέπει να εξετάζεται μόνο όταν το επιτρέπουν οι συνθήκες ασφάλειας των συσκευών και του σχεδιασμού.
Με ποια σειρά πρέπει να διατάσσονται οι ζώνες εργασίας;
Η γενική ροή εργασίας στην κουζίνα αποτελείται από πέντε βασικά στάδια:
Αποθήκευση τροφίμων → Καθαρισμός → Προετοιμασία → Μαγείρεμα → Σερβίρισμα
Αυτή η σειρά δείχνει τη φυσική διαδρομή που ακολουθούν τα υλικά μέσα στην κουζίνα.
Αρχικά, τα προϊόντα που βγαίνουν από το ψυγείο ή την αποθήκη τροφίμων μεταφέρονται στη ζώνη καθαρισμού. Στη συνέχεια επεξεργάζονται στον πάγκο προετοιμασίας, περνούν στη ζώνη μαγειρέματος και ετοιμάζονται για σερβίρισμα.
Η ζώνη αποθήκευσης σκευών δεν αποτελεί στάδιο αυτής της σειράς, αλλά υποστηρικτική ζώνη· πρέπει να σχεδιάζεται ιδίως σε σύνδεση με τις ζώνες καθαρισμού και σερβιρίσματος.
Για παράδειγμα, η ύπαρξη ντουλαπιών για πιάτα και ποτήρια κοντά στο πλυντήριο πιάτων μπορεί να επιτρέψει την ταχύτερη τακτοποίηση των καθαρών σκευών.
Αυτή η σειρά είναι ένας γενικός οδηγός. Δεν χρειάζεται να εφαρμόζεται με την ίδια διάταξη σε κάθε κουζίνα.
Πιο σημαντικό από το αν οι ζώνες προχωρούν από αριστερά προς τα δεξιά ή αντίστροφα είναι να διαμορφωθεί σωστά η σχέση μεταξύ τους.
Οι διαστάσεις της κουζίνας, οι θέσεις των θυρών και των παραθύρων, τα υπάρχοντα σημεία εγκατάστασης και οι συνήθειες χρήσης καθορίζουν πώς θα εφαρμοστεί αυτή η σειρά.
Ζώνες εργασίας σε διαφορετικούς τύπους κουζίνας
Οι ζώνες εργασίας μπορούν να εφαρμοστούν σε κάθε τύπο κουζίνας. Ωστόσο, οι θέσεις των ζωνών μπορεί να αλλάζουν ανάλογα με το σχήμα του χώρου.
Κουζίνες μονού τοίχου
Σε αυτόν τον τύπο, όπου όλα τα ντουλάπια και οι συσκευές βρίσκονται σε μία γραμμή, οι ζώνες εργασίας τοποθετούνται κατά μήκος του ίδιου τοίχου.
Η τοποθέτηση του πάγκου προετοιμασίας ανάμεσα στον νεροχύτη και την εστία μπορεί να κάνει την κίνηση πιο οργανωμένη.
Η συγκέντρωση των ψηλών ντουλαπιών, όπως το ψυγείο και η αποθήκη τροφίμων, στα κατάλληλα άκρα της γραμμής μπορεί επίσης να βοηθήσει στη δημιουργία αδιάκοπης επιφάνειας εργασίας.
Κουζίνες σχήματος Γ
Στις κουζίνες σχήματος Γ χρησιμοποιούνται δύο γειτονικοί τοίχοι.
Στο ένα τμήμα μπορούν να σχεδιαστούν ο νεροχύτης και ο χώρος προετοιμασίας και στο άλλο τα συστήματα μαγειρέματος και αποθήκευσης.
Είναι σημαντικό τα γωνιακά ντουλάπια να αξιοποιούνται με κατάλληλους μηχανισμούς.
Στόχος πρέπει να είναι, ιδίως, ο χώρος προετοιμασίας ανάμεσα στον νεροχύτη και την εστία να παραμένει χρηστικός.
Κουζίνες σχήματος Π
Στις κουζίνες σχήματος Π, η ύπαρξη τριών ξεχωριστών γραμμών ντουλαπιών μπορεί να διευκολύνει την κατανομή των ζωνών εργασίας σε διαφορετικά τμήματα.
Για παράδειγμα, στον έναν βραχίονα μπορούν να βρίσκονται το ψυγείο και η αποθήκη τροφίμων, στον άλλο ο καθαρισμός και στον τρίτο οι χώροι προετοιμασίας και μαγειρέματος.
Ωστόσο, κατά τον καθορισμό της διάταξης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η απόσταση μεταξύ των απέναντι ντουλαπιών και η προσβασιμότητα των γωνιακών χώρων.
Παράλληλες κουζίνες
Στις παράλληλες κουζίνες, όπου υπάρχουν δύο απέναντι γραμμές ντουλαπιών, η μία πλευρά μπορεί να αξιοποιηθεί για τον καθαρισμό και την προετοιμασία και η άλλη για το μαγείρεμα και την αποθήκευση.
Σε αυτή τη διάταξη, η απόσταση διέλευσης μεταξύ των γραμμών είναι σημαντική.
Οι ανοιχτές πόρτες των ντουλαπιών, το πλυντήριο πιάτων και ο φούρνος δεν πρέπει να εμποδίζουν τον χώρο κίνησης.
Κουζίνες με νησί
Στις κουζίνες με νησί, το νησί μπορεί να αναλάβει την προετοιμασία ή, όταν το επιτρέπουν οι συνθήκες της εγκατάστασης, μία από τις λειτουργίες του καθαρισμού και του μαγειρέματος.
Επιπλέον, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως χώρος αποθήκευσης και καθισμάτων.
Ωστόσο, αν το νησί σχεδιαστεί μόνο με βάση την εμφάνισή του, χωρίς να έχει καθοριστεί η λειτουργία του, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην καθημερινή χρήση.
Η κίνηση ανάμεσα στο νησί και την κύρια σειρά ντουλαπιών, οι διάδρομοι διέλευσης και οι θέσεις των συσκευών πρέπει να σχεδιάζονται μαζί.
Κουζίνες όπου εργάζονται δύο άτομα ταυτόχρονα
Όταν στην κουζίνα εργάζονται περισσότερα από ένα άτομα ταυτόχρονα, η σχέση ανάμεσα στις ζώνες εργασίας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Όταν ένα άτομο χρησιμοποιεί τον νεροχύτη και ένα άλλο την εστία, η κοινή επιφάνεια προετοιμασίας μπορεί να μην επαρκεί.
Γι' αυτό, σε μεγάλες οικογενειακές κουζίνες ή σε σπίτια όπου το φαγητό ετοιμάζεται συχνά από κοινού, μπορεί να είναι πλεονέκτημα η δημιουργία ενός δεύτερου χώρου εργασίας.
Για παράδειγμα:
- Ένα τμήμα του νησιού της κουζίνας μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δεύτερος πάγκος προετοιμασίας.
- Το ψυγείο και η γωνιά του καφέ μπορούν να τοποθετηθούν έξω από την κύρια γραμμή προετοιμασίας.
- Η πρόσβαση στους χώρους απορριμμάτων και ανακύκλωσης μπορεί να εξασφαλιστεί από διαφορετικά σημεία εργασίας.
- Φροντίστε η ανοιχτή πόρτα του πλυντηρίου πιάτων να μην εμποδίζει την κύρια διέλευση.
- Στα τμήματα προετοιμασίας και μαγειρέματος μπορεί να αφεθεί αρκετός χώρος, ώστε δύο άτομα να κινούνται άνετα.
Στόχος είναι όσοι χρησιμοποιούν την κουζίνα ταυτόχρονα να μην αναγκάζονται συνεχώς να περνούν μέσα από τον χώρο εργασίας ο ένας του άλλου.
6 συχνά λάθη στις ζώνες εργασίας της κουζίνας
- Τοποθέτηση του ψυγείου στη διαδρομή του χώρου προετοιμασίας φαγητού: Όσοι θέλουν να πάρουν φαγητό ή ποτό μπορεί να αναγκάζονται να περνούν συνεχώς μέσα από τον χώρο προετοιμασίας.
- Διακοπή του πάγκου ανάμεσα στον νεροχύτη και την εστία: Μπορεί να μειώσει τη συνεχή επιφάνεια εργασίας που χρειάζεται για την προετοιμασία.
- Αποθήκευση των κατσαρολών και των τηγανιών σε ντουλάπια μακριά από την εστία: Μπορεί να οδηγήσει σε περιττές κινήσεις κατά το μαγείρεμα και σε μεταφορά βαριών αντικειμένων.
- Τοποθέτηση του πλυντηρίου πιάτων μακριά από τα ντουλάπια των πιάτων: Μπορεί να δυσκολέψει την τακτοποίηση των καθαρών πιάτων.
- Τοποθέτηση των κάδων απορριμμάτων μακριά από τους χώρους προετοιμασίας και καθαρισμού: Μπορεί να δυσκολέψει τη συλλογή των υπολειμμάτων που προκύπτουν κατά την προετοιμασία του φαγητού.
- Σχεδιασμός των πριζών και του φωτισμού την τελευταία στιγμή: Μπορεί να περιορίσει τη χρήση των μικροσυσκευών και να προκαλέσει ανεπαρκή φωτισμό στον πάγκο εργασίας.
Τι πρέπει να προσέξετε κατά τον σχεδιασμό των ζωνών εργασίας
Για να λειτουργεί σωστά η διάταξη της κουζίνας, δεν αρκεί να εξεταστούν οι θέσεις των συσκευών· πρέπει να εξεταστούν και οι θέσεις των αντικειμένων που χρησιμοποιούνται καθημερινά.
Πριν από τον σχεδιασμό, μπορεί να είναι χρήσιμο να ανασκοπήσετε τις συνήθειές σας στη χρήση της κουζίνας.
Για παράδειγμα, οι απαντήσεις στις παρακάτω ερωτήσεις διευκολύνουν τον σχεδιασμό:
- Ποιον πάγκο χρησιμοποιείτε περισσότερο όταν ετοιμάζετε φαγητό;
- Σε ποια ντουλάπια βρίσκονται τα σκεύη της κουζίνας που χρησιμοποιείτε συχνά;
- Σε ποια ντουλάπια πρέπει να πάτε όταν αδειάζετε το πλυντήριο πιάτων;
- Η προετοιμασία του καφέ και του πρωινού επηρεάζει τον κύριο χώρο μαγειρέματος;
- Πόσα άτομα εργάζονται συνήθως ταυτόχρονα στην κουζίνα;
- Υπάρχουν αντικείμενα ή συσκευές στη σημερινή σας κουζίνα που δυσκολεύεστε να φτάσετε;
Οι ερωτήσεις αυτές δεν αφορούν την κατασκευή περισσότερων ντουλαπιών, αλλά τη σωστή τοποθέτηση των υπαρχόντων χώρων αποθήκευσης.
Το πλεονέκτημα των ζωνών εργασίας σε κουζίνα κατά παραγγελία
Κάθε κουζίνα διαφέρει ως προς τις διαστάσεις, τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και τον τρόπο χρήσης.
Οι τυπικές διατάξεις ντουλαπιών μπορεί να επαρκούν σε ορισμένους χώρους, ενώ στις κουζίνες που απαιτούν ειδικές διαστάσεις ο σχεδιασμός των συσκευών και των μονάδων αποθήκευσης μπορεί να χρειάζεται μεγαλύτερη λεπτομέρεια.
Ο σχεδιασμός κουζίνας κατά παραγγελία επιτρέπει την οργάνωση των ζωνών εργασίας με βάση τον διαθέσιμο χώρο και τις καθημερινές συνήθειες των χρηστών.
Ο χώρος προετοιμασίας ανάμεσα στον νεροχύτη και την εστία, η ντουλάπα αποθήκευσης τροφίμων κοντά στο ψυγείο, τα συρτάρια στο τμήμα μαγειρέματος ή η θέση της γωνιάς του καφέ μπορούν να εξεταστούν μαζί στο στάδιο του έργου.
Έτσι, τα έπιπλα διαμορφώνονται με βάση τις εργασίες που γίνονται στην κουζίνα και όχι μόνο με βάση τις διαστάσεις των τοίχων.
Μια καλή κουζίνα ξεκινά από τη σωστή διάταξη
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία για την ευκολία χρήσης της κουζίνας είναι να βρίσκεται καθετί που χρειάζεστε στη σωστή θέση.
Η εύκολη προετοιμασία των υλικών που βγαίνουν από το ψυγείο, η πρόσβαση στην κατσαρόλα που χρειάζεστε κοντά στην εστία και η τακτοποίηση των καθαρών πιάτων στα ντουλάπια σε μικρή απόσταση μπορούν να κάνουν τις καθημερινές εργασίες πιο οργανωμένες.
Γι' αυτό, στον σχεδιασμό της κουζίνας πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο η εμφάνιση και ο αριθμός των ντουλαπιών, αλλά και η σχέση ανάμεσα στις ζώνες εργασίας.
Στη Wood Mood Έπιπλα ξεκινάμε τον σχεδιασμό της κουζίνας με επιτόπια επίσκεψη και καταμέτρηση· εξετάζουμε μαζί σας τις συνήθειες χρήσης, τα αντικείμενα που θέλετε να αποθηκεύσετε και τις υφιστάμενες συνθήκες της κουζίνας. Καθορίζουμε στο σχέδιο τη θέση των χώρων εργασίας, τις εσωτερικές διατάξεις των ντουλαπιών και την τοποθέτηση των εντοιχιζόμενων συσκευών· τα εγκεκριμένα έπιπλα τα κατασκευάζουμε στο δικό μας εργοστάσιο και τα τοποθετούμε επιτόπου.
Σε μια καλά σχεδιασμένη κουζίνα δεν έχει σημασία να είναι όλα στα χέρια σας· σημασία έχει να βρίσκονται στη σωστή θέση όταν τα χρειάζεστε.




