مبلمان چوبی با بافت طبیعی و ظاهر ماندگارش به فضای زندگی گرما میبخشد. اما حفظ این ظاهر در طول سالها به این بستگی دارد که نگهداری متناسب با ویژگیهای مصالح بهکاررفته انجام شود.
میز ناهارخوری از چوب ماسیو، کمد لباس با روکش چوب طبیعی و کابینت آشپزخانه با سطح لاکی، به یک روش نظافت و نگهداری نیاز ندارند. مواد شوینده نامناسب، رطوبت زیاد، نور مستقیم خورشید یا دمای بالا میتوانند بهمرور زمان تغییراتی ناخواسته در سطح مبلمان ایجاد کنند.
پس مبلمان چوبی را چگونه باید تمیز کرد؟ تفاوت سطوح چوب ماسیو، روکش طبیعی و لاکی در چیست؟ برای جلوگیری از خطوخش، لکه و تغییر شکل سطح به چه نکاتی باید توجه کرد؟
در این راهنما، روشهای نگهداری را بررسی میکنیم که به حفظ ظاهر و عمر مفید مبلمان شما کمک میکنند.
سطح مبلمان خود را بشناسید
نخستین گام برای نگهداری درست این است که بدانید مبلمان از چه مصالحی ساخته شده و روی سطح آن چه پوشش محافظی اعمال شده است.
اگرچه چوب ماسیو، روکش چوب طبیعی و سطوح لاکی ظاهری شبیه به هم دارند، نیازهای نظافت و نگهداریشان متفاوت است.
مبلمان چوب ماسیو
مبلمان چوب ماسیو از فرآوری قطعات چوب طبیعی ساخته میشود. الگوی رگه، تغییر تدریجی رنگ و بافت منحصربهفرد هر درخت، شخصیت مبلمان را شکل میدهد.
یکی از ویژگیهای مهم چوب ماسیو واکنش آن به تغییرات رطوبت و دمای محیط است. چوب بسته به رطوبت محیطی که در آن قرار دارد، ممکن است منبسط یا منقبض شود.
به همین دلیل، حفظ شرایط محیطی مناسب برای مبلمان ماسیو اهمیت دارد.
روی چوب ماسیو میتوان پوششهای محافظ گوناگونی مانند روغن، موم یا لاکالکل به کار برد. روش نگهداری را باید بر پایه ویژگیهای همین پوشش تعیین کرد، نه نوع چوب.
مبلمان با روکش چوب طبیعی
روکش چوب طبیعی با چسباندن لایهای نازک از چوب واقعی بر یک سطح پایه مناسب مانند MDF ساخته میشود.
این روش رگهها و بافت اصیل چوب طبیعی را به سطح مبلمان منتقل میکند.
از آنجا که لایه روکش نازک است، محافظت از سطح در برابر ضربههای سخت، خراشهای عمیق و تماس طولانی با رطوبت اهمیت دارد.
مبلمان با روکش چوب طبیعی معمولاً با لاکالکل یا پوششهای محافظ مشابه تکمیل میشود.
هدف اصلی هنگام نظافت این است که این لایه سطحی، که ظاهر چوب را حفظ میکند، فرسوده نشود.
مبلمان با سطح لاکی
لاک سطحی است که با رنگآمیزی چندلایه و سیستم لایه نهایی، بهویژه روی MDF، به دست میآید.
لاک با گزینههای مات، نیمهمات یا براق در فضاهای گوناگون، از کابینت آشپزخانه و اتاق خواب گرفته تا میز تلویزیون و مبلمان حمام، به کار میرود.
برای نگهداری از سطوح لاکی باید از پارچههای نرم و پاککنندههای متناسب با نوع پوشش استفاده کرد.
روی سطوح لاکی براق، اثر انگشت و خراشهای ریز بیشتر دیده میشود. در سطوح لاکی مات نیز مالش شدید و مداوم یک نقطه میتواند باعث تفاوت موضعی در براقیت سطح شود.
بنابراین در هر دو نوع سطح باید از روشهای نظافت ملایم استفاده کرد.
مبلمان چوبی را روزانه چگونه باید تمیز کرد؟
یکی از مؤثرترین روشها برای نگهداری از مبلمان چوبی، ایجاد عادتهای منظم و درست در نظافت است.
گردوغبار، اثر انگشت و لکههای سبکی که در استفاده روزانه جمع میشوند، اغلب بدون نیاز به مواد شیمیایی قوی پاک میشوند.
اگر ویژگی سطح اجازه دهد، میتوان از یک دستمال میکروفایبر نرم که کمی مرطوب و کاملاً چلانده شده است استفاده کرد. پس از نظافت، گرفتن رطوبت باقیمانده با یک پارچه خشک اهمیت دارد.
برای نگهداری روزانه میتوانید این مراحل را دنبال کنید:
- گردگیری: گردوغبار جمعشده روی سطح را با یک پارچه نرم و تمیز بهآرامی پاک کنید.
- نظافت با پارچه کمی مرطوب: اگر دستورالعمل نگهداری سازنده اجازه میدهد، از پارچهای که با مقدار کمی آب مرطوب شده است استفاده کنید.
- پاک کردن لکه: برای چربی و اثر انگشت از یک پاککننده ملایم و خنثی متناسب با سطح استفاده کنید.
- خشک کردن: مراقب باشید بهویژه در محل اتصال لبهها و روی سطوح چوبی رطوبت باقی نماند.
- مایعات ریختهشده: آب، قهوه و دیگر نوشیدنیها را بدون اینکه روی سطح بمانند، با یک پارچه نرم پاک کنید.
در کابینتهای آشپزخانه، اطراف دستگیرهها، درهای کنار اجاق و کشوهایی که زیاد استفاده میشوند سریعتر کثیف میشوند.
نظافت منظم این بخشها به جلوگیری از نشستن تدریجی چربی و آلودگی روی سطح کمک میکند.
از کدام مواد پاککننده روی مبلمان چوبی باید پرهیز کرد؟
برخی آسیبهایی که به سطح مبلمان وارد میشود، ناشی از استفاده از مواد پاککننده نامناسب است.
بهویژه مواد شیمیایی قوی و ابزارهای نظافت ساینده میتوانند به لایه محافظ سطح آسیب برسانند.
مواد پاککننده ساینده
پودرهای سطحشوی، اسکاچهای سخت و محصولات حاوی مواد ساینده میتوانند روی سطوح لاکی و لاکالکلخورده خراشهای ریز ایجاد کنند.
این خراشها بهویژه روی سطوح براق میتوانند باعث بازتاب متفاوت نور و مات شدن سطح شوند.
بنابراین باید از پارچه نرم و مواد پاککننده متناسب با سطح استفاده کرد.
الکل و مواد شیمیایی قوی
پاککنندههای حاوی الکل، آمونیاک و حلالهای قوی میتوانند در برخی رنگها، لاکالکلها و پوششهای سطحی باعث تغییر رنگ یا براقیت شوند.
بهویژه شیشهپاککنها و مواد پاککننده چندمنظوره قوی نباید بدون تأیید سازنده روی سطح مبلمان به کار روند.
آب زیاد و بخار
در مبلمان چوبیپایه، تماس طولانی با آب، بهویژه در لبهها و محل اتصالها، میتواند باعث ورم کردن یا تغییر شکل سطح شود.
به همین دلیل مبلمان را نباید با آب فراوان شست و پارچه خیس را نباید مدت طولانی روی سطح رها کرد.
بخارشویها نیز به دلیل دمای بالا و رطوبت زیاد برای مبلمان چوبی مناسب نیستند.
استفاده بیملاحظه از پولیش
هر سطح مبلمانی به پولیش یا روغن نگهداری نیاز ندارد.
بهویژه استفاده از محصولات روغنی یا سیلیکونی نامناسب روی مبلمان لاکی و لاکالکلخورده میتواند باعث باقی ماندن رسوب و تفاوت ناخواسته در براقیت سطح شود.
بنابراین تا زمانی که نوع پوشش سطح مشخص نیست، نباید از محصول نگهداری استفاده کرد.
نور خورشید چه تأثیری بر مبلمان چوبی دارد؟
چوب طبیعی ممکن است با گذشت زمان از نور خورشید تأثیر بپذیرد.
بسته به نوع چوب و پوشش اعمالشده، ممکن است روشنشدگی رنگ، تیرهشدگی یا تفاوت در تُن دیده شود.
به همین شکل، در سطوح لاکی و دیگر سطوح تزئینی نیز تابش مستقیم و طولانی نور خورشید میتواند باعث تغییر رنگ شود.
این اثر بهویژه در میزهای ناهارخوری، میزهای تلویزیون و کمدهای لباسی که جلوی پنجرههای بزرگ قرار دارند آشکارتر میشود.
برای کاهش اثرات نامطلوب آفتاب میتوان از سامانههای کنترل نور مانند پرده، پرده زبرا یا کرکره استفاده کرد.
همچنین جابهجا کردن گاهبهگاه وسایل تزئینی که مدت طولانی در یک نقطه روی میز ماندهاند، میتواند از ایجاد تفاوت رنگ آشکار روی سطح بکاهد.
تغییر رنگ چوب طبیعی با گذشت زمان همیشه آسیب نیست. برخی تغییرات بخشی از روند طبیعی کهنهشدن مصالح هستند.
محافظت از منابع گرما
دمای بالا و تغییرات ناگهانی گرما میتوانند مشکلات گوناگونی در سطح و ساختار مبلمان چوبی ایجاد کنند.
مبلمانی که بسیار نزدیک به شوفاژ، بخاری و دیگر منابع گرمای شدید قرار میگیرد، ممکن است بیش از حد خشک شود و سطح آن تغییر شکل دهد. در قبرس شمالی، دما و رطوبت بالای ماههای تابستان همراه با اختلاف ناگهانی رطوبت در اتاقهای دارای کولر میتواند باعث تغییر شکلهای جزئی در درها و لبهها شود.
بهویژه چوب ماسیو ممکن است از تغییرات دما و رطوبت آشکارتر تأثیر بپذیرد.
به همین دلیل هنگام چیدمان مبلمان، رعایت فاصله مناسب از منابع گرما اهمیت دارد.
محافظت مبلمان آشپزخانه در برابر گرما
در آشپزخانهها، کابینتهای اطراف فر، اجاق و ماشین ظرفشویی بیشتر در معرض گرما و بخار قرار میگیرند.
هنگام جانمایی لوازم توکار باید فاصلههای تهویه و الزامات نصبی را که سازنده تعیین کرده است رعایت کرد.
همچنین باید از تماس طولانی و مستقیم بخار داغ و غلیظ ماشین ظرفشویی با لبههای کابینت جلوگیری کرد.
قابلمه، تابه و ظروفی که تازه از فر بیرون آمدهاند نباید مستقیم روی صفحه کابینت یا میز چوبی گذاشته شوند.
استفاده از زیرقابلمهای و زیرلیوانیهای مقاوم در برابر گرما یکی از راههای ساده برای جلوگیری از آسیب به سطح است.
تأثیر رطوبت محیط بر مبلمان چوبی
چوب مادهای طبیعی است که به رطوبت محیط پیرامون خود واکنش نشان میدهد.
در محیطهای بسیار خشک، خطر جمعشدگی و ترکخوردگی در چوب ماسیو افزایش مییابد. در محیطهای بسیار مرطوب نیز در چوب و مصالح چوبیپایه ممکن است ورم کردن، انحنا یا تغییر شکلهای دیگر دیده شود.
نگه داشتن رطوبت نسبی محیط خانه در حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد میتواند هدفی کلی و مناسب برای بسیاری از مبلمان فضاهای داخلی باشد. با این حال، توصیههای سازنده و مشخصات مصالح در اولویت هستند.
برای حفظ تعادل رطوبت، تهویه منظم اتاقها، فراهم کردن تهویه مناسب در فضاهایی که رطوبت زیادی ایجاد میشود و پرهیز از قرار دادن طولانی مبلمان در معرض آب اهمیت دارد.
بهویژه در حمام و آشپزخانه، لازم است محل اتصال لبههای کابینتها و فاصلههای اطراف لولهکشی در برابر آب محافظت شود.
نگهداری از سطوح روغنی چوب ماسیو
روی برخی مبلمان چوب ماسیو برای نمایانتر کردن بافت طبیعی، پوششهای سطحی بر پایه روغن یا روغن و موم اعمال میشود.
اینگونه سطوح بسته به ویژگیهای محصول بهکاررفته، ممکن است در فاصلههای زمانی مشخص به نگهداری نیاز داشته باشند.
اگر سطح ظاهر قبلی خود را از دست بدهد یا محافظت آن در برابر آب کم شود، بهتر است نیاز سطح به نگهداری بررسی شود.
هنگام نگهداری باید به این نکات توجه کرد:
- باید از محصول نگهداری سازگار با پوشش سطحی که پیشتر اعمال شده است استفاده کرد.
- مقدار مصرف و زمان انتظاری که سازنده توصیه کرده است باید مبنا قرار گیرد.
- باید از جمع شدن روغن اضافی روی سطح جلوگیری کرد.
- پیش از تجدید پوشش باید اطمینان یافت که سطح تمیز و در وضعیت مناسب است.
مهم: پارچههایی که با برخی روغنهای نگهداری چوب خیس شدهاند، در صورت نگهداری نادرست ممکن است خطر خودسوزی داشته باشند. پارچههای استفادهشده باید طبق دستور ایمنی روی برچسب محصول نگهداری و دور ریخته شوند.
روغن نگهداری چوب نباید روی سطوح لاکالکلخورده یا لاکی به کار رود، مگر آنکه بهطور مشخص برای این کار مناسب معرفی شده باشد.
خطوخش مبلمان را چگونه میتوان برطرف کرد؟
در استفاده روزانه ممکن است روی میز، میز عسلی، درهای کابینت و دیگر سطوح مبلمان خراشهای کوچکی ایجاد شود.
اما هر خراشی را نمیتوان با یک روش برطرف کرد.
خراش روی سطوح چوب ماسیو
در مبلمان چوب ماسیو، بسته به نوع پوشش سطح، خراشهای سبک را میتوان با نگهداری مناسب یا تجدید پوشش سطح کمرنگتر کرد.
روی سطوح روغنی، برخی ردهای کوچک با استفاده از روغن نگهداری سازگار کمتر دیده میشوند.
در آسیبهای عمیقتر ممکن است سنبادهکاری کنترلشده و تجدید پوشش سطح لازم باشد.
خراش روی سطوح با روکش چوب طبیعی
در سطوح با روکش طبیعی، چون لایه چوب نازک است، سنبادهکاری نیازمند دقت است.
دخالت بیملاحظه میتواند باعث سایش لایه روکش و نمایان شدن مصالح پایه زیر آن شود.
به همین دلیل برای خراشها و آسیبهای عمیق باید روشهای ترمیم حرفهای را برگزید.
خراش روی سطوح لاکی
ترمیم خراش در مبلمان لاکی به مات یا براق بودن سطح و عمق آسیب بستگی دارد.
ردهای کوچک سطحی را میتوان با اقدامات حرفهای مناسب برطرف کرد، اما در آسیبهای آشکارتر ممکن است ترمیم موضعی رنگ یا تعویض درِ کابینت لازم شود.
اقدام بیملاحظه روی سطوح لاکی با پولیشهای ساینده خانگی میتواند تفاوت براقیتی ایجاد کند که از خود خراش آشکارتر است.
لکه آب و اثر گرما
یکی از رایجترین مشکلات میز و میز عسلی، ردهایی است که لیوان یا ظروف داغ بر جا میگذارند.
حلقههای سفیدرنگ ممکن است روی برخی سطوح لاکالکلخورده در نتیجه تأثیر رطوبت یا گرما بر لایه محافظ ظاهر شوند.
با این حال، علت لکه به نوع سطح و پوشش محافظ بهکاررفته بستگی دارد.
روشهای پاک کردن لکه که در اینترنت توصیه میشوند، مانند اتو، سشوار یا مواد شیمیایی قوی، میتوانند آسیب دائمی به سطح وارد کنند.
به همین دلیل ابتدا باید ویژگیهای سطح مشخص شود و سپس روش ترمیم مناسب انتخاب گردد.
اگر لکه عمیق شده یا لایه محافظ آسیب دیده باشد، کمک گرفتن از متخصص مطمئنتر خواهد بود.
نگهداری لولا و ریل کشو
طول عمر مبلمان تنها به محافظت از سطوح آن بستگی ندارد.
لولای درها، ریل کشوها، دستگیرهها و مکانیزمهای متحرک نیز به بررسی منظم نیاز دارند.
با گذشت زمان، در درهای کابینتی که زیاد استفاده میشوند ممکن است ناترازیهای کوچکی ایجاد شود. گردوغبار و کثیفی انباشتهشده در ریل کشوها نیز میتواند حرکت آنها را سختتر کند.
به همین دلیل، انجام بررسیهای زیر در فاصلههای زمانی مشخص مفید است:
- تنظیم لولاها: فاصله میان درها و نحوه بسته شدن آنها باید بررسی شود.
- ریل کشوها: گردوغبار و خردهریزههای انباشتهشده باید با روشهای مناسب پاک شوند.
- اتصال دستگیرهها: پیچهای شلشده باید بدون آسیب زدن به محل اتصال سفت شوند.
- درهای ریلی: ریلها باید تمیز نگه داشته شوند و حرکت روان درها بررسی شود.
- مکانیزمهای ویژه: برای درهای بالابر، کمدهای انباری کشویی و سیستمهای مشابه باید دستورالعمل نگهداری سازنده رعایت شود.
مگر آنکه سازنده توصیه کرده باشد، نباید روی یراقآلات متحرک بهطور دلخواه روغن یا اسپری زد.
استفاده از محصول نامناسب میتواند بر عملکرد مکانیزم اثر منفی بگذارد یا باعث انباشته شدن گردوغبار بیشتر شود.
عادتهای کوچکی که عمر مبلمان چوبی را بیشتر میکنند
عادتهای استفاده روزمره نیز در حفظ مبلمان نقش مهمی دارند.
اقدامات ساده میتوانند آسیبهایی را که با گذشت زمان بر سطح میز، میز جلوی مبل و کابینتهای پرمصرف ایجاد میشود، کاهش دهند.
- از زیرلیوانی استفاده کنید: حلقههای آب و ردهایی را که نوشیدنیهای داغ به جا میگذارند کم میکند.
- ظرف داغ را مستقیم روی سطح نگذارید: از زیرظرفیهای مقاوم در برابر گرما استفاده کنید.
- زیر گلدانها را محافظت کنید: مانع از رسیدن آب سرریزشده هنگام آبیاری به سطح مبلمان شوید.
- روی پایه مبلمان نمد بچسبانید: به کاهش خطوخش روی کف کمک میکند.
- وسایل سنگین را روی زمین نکشید: هنگام جابهجایی، آنها را بلند کنید.
- با چاقو مستقیم روی سطح کار نبُرید: روی سطحهای چوبی از تخته برش استفاده کنید.
- سطوح را مدت طولانی خیس رها نکنید: بهویژه لبهها و محل اتصالها را محافظت کنید.
این عادتها از سادهترین راههای محافظت از سطح مبلمان در استفاده روزمره هستند.
۶ اشتباه رایج در نگهداری مبلمان چوبی
- استفاده از یک محصول پاککننده برای همه سطوح: نادیده گرفتن نیازهای نگهداری متفاوت سطوح چوب ماسیو، روکش طبیعی و لاکی میتواند به آسیب منجر شود.
- تمیز کردن مبلمان با پارچه بیشازحد خیس: آب، بهویژه از محل اتصالها، به مواد چوبی نفوذ میکند و میتواند باعث ورم کردن و تغییر شکل شود.
- تلاش برای پاک کردن لکهها با مواد شیمیایی قوی: پاککنندههای نامناسب میتوانند لایه محافظ سطح را خراب کنند.
- قرار دادن مبلمان در معرض آفتاب و گرمای شدید: تأثیر طولانیمدت میتواند باعث تفاوت رنگ و تغییرات ساختاری در سطوح شود.
- ترمیم خطوخش با روشهای بیدقت: سنبادهزنی، پولیش یا رنگکاری نادرست میتواند یک آسیب کوچک را آشکارتر کند.
- بیتوجهی به نگهداری لولا و مکانیزمها: اتصالهای شلشده و یراقآلاتی که تنظیمشان به هم خورده است، با گذشت زمان میتوانند راحتی استفاده از مبلمان را کم کنند.
نگهداری درست، استفاده طولانیمدت
برای اینکه مبلمان چوبی سالها زیبا بماند، به نگهداری پیچیده نیازی نیست. مهم این است که سطح مبلمان خود را بشناسید و عادتهای اصلی نگهداری را که آن مصالح میطلبد، در پیش بگیرید.
نظافت ملایم، تعادل مناسب رطوبت، محافظت در برابر گرما و آفتاب و بررسی منظم یراقآلات به ماندگاری مبلمان در وضعیت خوب برای مدت طولانی کمک میکند.
در مبلمان سفارشی، انتخاب درست مصالح و سطح نیز نگهداری را آسانتر میکند. بهویژه در آشپزخانه، حمام و فضاهای زندگی پرمصرف، تعیین مصالح متناسب با شرایط استفاده اهمیت دارد.
ما در مبلمان وود مود هنگام طراحی و ساخت مبلمان، تنها به ظاهر نمیاندیشیم و نیازهای استفاده روزمره و ویژگیهای مصالح را نیز در نظر میگیریم. انتخاب سطح و یراقآلات مبلمانی را که در کارخانه خودمان میسازیم، متناسب با محل استفاده برنامهریزی میکنیم.
برای حفظ زیبایی مبلمان چوبی لازم نیست مدام آن را عوض کنید؛ استفاده دقیق و با روشهای درست کافی است.




